Bu yazı, olgunluk kavramının nasıl olup da zamanla kendiliğindenliği bastıran bir savunmaya dönüştüğünü sorgular. İnsan, başkalarını kırmama ve iyi görünme kaygısıyla kendi duygularını bastırdığında özgürlüğünü, sahiciliğini ve kendilik duygusunu kaybeder. Gerçek olgunluk, duyguları inkâr etmek değil; risk alarak, hataya rağmen kendin olabilme cesaretini gösterebilmektir.

Bu yazı, Rollo May’in Freedom and Destiny kitabının son bölümünde yer alan “Yeis ve Neşe” temasını ele alır. May’e göre yeis, umudun yokluğu değil, sahte umutların çöküşüdür ve insanı kendi verili yaşam örüntüsüyle yüzleşmeye zorlayan dönüştürücü bir eştir. Psikoterapide ve bağımlılık örneklerinde görüldüğü gibi, gerçek değişim çoğu zaman bu “dibe vurma” anından sonra başlar. May, mutlulukla neşeyi ayırır; neşe, güvenli doyumdan değil, yeisten sonra açılan özgürlük ve olasılı

Rollo May’in Özgürlük ve Verili Yaşam Örüntüsü kitabında “Yaşamın Yenilenmesi” bölümünü ele alıyorum. Özgürlüğün ancak “dirim yetisi (spirit)” ışığında olgunlaştığını; dirim yetisinin de özgürlükle mümkün olduğunu tartışıyorum. Gerçek mistikler, şefkat-kötülük ilişkisi ve affetme-merhamet temaları üzerinden özgürlüğün bedeli, sorumluluk ve içgörü boyutlarını değerlendiriyor; tarikatlar örneğiyle özgürlükten kaçışı, kişisel deneyimle hata korkusunu irdeliyorum.

Özgürlük, bilinmeyene atlayıştır; bu yüzden baş dönmesi, vertigo ve dehşet gibi bedenin de hissettiği kaygıyı doğurur. May’e göre kaygı özgürlüğün gölgesidir: olasılık varsa kaygı vardır. Doğru düzeydeyken kaygı uyarır, enerji verir ve keşfi mümkün kılar; aşırılaştığında felç eder, izolasyona iter. Duraklama anı bu kırılganlığı büyütür; sessizlikten kaçış da buradan gelir. Sınırları bilmek kaygıyı heyecana çevirir, yön verir.

Rollo May’in verili yaşam örüntüsü ve sorumluluk ilişkisini sorguluyorum. Yaşamın belirlenmiş, değiştirilemez koşullarından söz ederken sorumluluğun nasıl mümkün olduğunu tartışıyorum. Çözüm, kişinin kendi yaşam ağını fark ederek geçmişi nesnel biçimde anlamlandırması ve bundan sonrası için bilinçli seçimler yapabilmesidir. Sekiz katmanlı verili yaşam örüntüsünü kullanarak değişmeyen ve değişebilen alanları ayırıyorum.

Rollo May’in “destiny” kavramını, dinsel “kader”den ayırarak “verili yaşam örüntüsü” olarak ele alıyorum: doğum, ölüm, genetik, kültür ve tarihsel olaylar gibi değiştiremeyeceğimiz koşulların bütünü. May’in güçlü analizini, kavramı tutarsız kullanması nedeniyle eleştiriyorum ve çözümü şu çerçevede öneriyorum: Değiştirilemeyenle değiştirilebilir olanı ayırt etmek, otomatik pilottan çıkıp bilinçli seçimlere yönelmek.

Bu yazıda Rollo May’in Freedom and Destiny kitabındaki “Özgürlüğün Paradoksları” bölümünü ele alıyor; özgürlük ile yaşamın verili örüntüsü arasındaki gerilimi, kaygı, ölüm ve suçluluk gibi varoluşsal paradoksları, Büyük Engizitör’ün özgürlük–güvenlik çatışmasını ve isyan kapasitesini kendi kişisel deneyimlerim eşliğinde tartışıyorum.

Gelenekler bireyleri baskılarken, hoşnutsuzluk ve isyan duyguları, kültürel değişim ve insan doğasına dair önemli bir mücadeleyi yansıtır.

Kapitalizm, bireylerin baskılardan kurtulup haklara sahip bireyler haline geldiği bir dönüşümken, İslam toplumlarında bu değişim engellenmiş

Engin Gençtan'ın İnsan Olmak adlı muhteşem şaheseri ile ilgili kısa bir inceleme.